آخرین خبرها
خانه / کمیسون زنان و کودکان / دفاع از حقوق کودکان / کودکان بد سرپرست یا بی سرپرست
عضویت

کودکان بد سرپرست یا بی سرپرست

 

کودکان بد سرپرست یا بی سرپرست

1394255831013613

قانون ۴۸۹۲۹ : قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست

کودکان بد سرپرست:

خانواده نماد کوچکی از یک جامعه بزرگی است که مردمان آن در کنار هم زندگی می کنند.

فرزندانی که در محیط خالی از عشق و دلبستگی خانوادگی ودر فضای ناامن بزرگ وتربیت می شوند در معرض بحران های عاطفی،اخلاقی،اجتماعی و روحی قرار خواهندگرفت و این بحرانها با آنکه در ظاهر گریبانگیر همان افراد و فرزندان است اما در معنای عمیق تر و در باطن،جامعه را گریبانگیر و مبتلای خود می سازند.بر این اساس جامعه با چنین کودکانی مواجه است که به دور از افکار و رسانه های همگانی مورد کودک آزاری قرار می گیرند. والدین این افراد به دلیل بزهکاری،اعتیاد ،سوءرفتار، بیماری صعب العلاج،زندانی شدن،مسائل اخلاقی و….صلاحیت خود را برای نگهداری این کودکان از دست داده اند. والدین این کودکان یا زندانی هستند یا معتاد،که احساس مسئولیت اجتماعی ندارند.

در عصر حاضر، جامعه ما والبته بسیاری از جوامع دنیا با یک دشواری و معضل بزرگی به نام کودکان بدسرپرست ویا کودکان بی سرپرست روبرو هستند کودکان بدسرپرست واقعیت تلخ جامعه هستند که به دور از مهر و محبت وتربیت والدین قرارمی گیرند و همین دوری از مهر و محبت تأثیرات منفی زیادی روی آنها گذاشته است ، زیرا انسان وقتی یک گام در جهت رشد و شخصیت خود برمی دارد،نیازهایی از قبیل تعلق داشتن ونیاز به تحسین ومحبت دارد در حالی که کودکان بدسرپرست از این نیازها پاسخی دریافت نمی کنند و دچار بحران ها و آسیب هایی می شوند که به واسطه تزلزل در بنیان خانواده ها ایجاد شده و آن ها را قربانی خود ساخته است.

درصورتی که والدین نتوانند به دلایلی نیازهای روحی عاطفی این فرزندان را تآمین کنند تأثیرات نامطلوبی را در تداوم زندگی آنها بر جای می گذارد و این کودکان در آینده به بزهکاری روی می آورند زیرا تداوم خشونت به ویژه در دوران نوجوانی پیدایش بدبینی نسبت به زندگی،پوچی وبدبختی نوجوانان را به همراه دارد که پیدایش این روحیه زمینه را برای انواع انحراف ها فراهم می سازد و آن ها برای جایگزین آرامش از دست رفته خود به سمت اعتیاد،دوستی های خطرناک ، بزهکاری و…گرایش می یابند.

متأسفانه مشکلات و دشواریهای عدیده ای بنیان خانواده ها را تهدید می کند و خانواده ها همواره در معرض آسیب های جدی ودشواریهای سخت زندگی اند.

یکی از آسیب های جدی که بنیان آن را به هم می ریزد وجودطلاق است که زاییده دشواریها،سختی ها ، ناآگاهی ها وعدم تفاهم در کنار هم زیستن است.متأسفانه بروز این عارضه پدیده های شومی را به دنبال دارد که از بنیان خانواده عبورکرده جامعه را با آن درگیر می نماید.بی تردید ، وجودهرگونه بحران وآسیبی در خانواده تأثیرنامبارکی بر ذهن وآینده فرزندان آن خانواده خواهدگذارد و هر اتفاقی در خانواده بنیان آن را متزلزل کرده و در صورت تشدید،فرزندان را بی سرپرست وبی خانمان خواهدکرد.

بحران وآسیب در خانواده در هر حالتی مخرّب و ویرانگراست و اگر والدین نکوهیده بودن طلاق و جدایی را مورد توجه قرار داده وطلاق عاطفی از هم داشته باشند، مشکل دیگری فرزندان آن خانواده را تهدید می نماید وآن هم بدسرپرستی است.

آمار نشان می دهد تهران بیشترین کودکان خیابانی را در خود جای داده است. مشهد و قم و استان های گلستان،لرستان،فارس وخوزستان تعداد زیادی کودکان خیابانی دارند . زندگی در خیابان مشکلاتی برای کودکان ایجاد می کند مشکلاتی اعم از سوءتغذیه بیمارهای مزمن گوارشی پوستی جای خواب ومحل زندگی آلوده وبیماری های واگیردار که سایرین نیز در معرض درگیر شدن در فعالیت ها وموقعیت های خطرناک وغیرقانونی قرار می گیرند.استثمار جنسی واعتیاد به موادمخدر وابستگی هر چه بیشتر به گروهای قاچاق موادمخدر از جمله مشکلات آنهاست که این وابستگی باعث بروز بیمارهای خطرناک می شود.

از این جهت فرهنگ خشن خیابانی از ویژگی های رفتاری واخلاقی این کودکان است که رفتارهای ضداجتماعی به دنبال دارد کودکی که در محیط ناسالم وبیمار رشد می کند بیشتروقت خود را در خیابان ها و به جرم وبزهکاری گذرانده به همین جهت نمی تواند ارتباط اجتماعی مناسبی با دیگران داشته باشد در تمام جوامع کودکان ونوجوانان خیابانی برای ادامه زندگی به حمل ونقل زباله،شستن اتومبیل،دست فروشی ومشاغل غیرقانونی مانند فروش مواد مخدر مشغول اند این کودکان کمتر به مدرسه می روند وکمتر به مراحل تحصیلی می رسند این کودکان به دلیل نداشتن سرپرست مناسب دیر یا زود به خیابان ها راه می یابند وزندگی خیابانی را از سر می گیرند.در گزارشی از کودکان کانون اصلاح وتربیت مشخص شده است که%۹۹کودکان بزهکار دارای والدین زود خشم و مهاجم بوده اند و کودکانی که دست به خودکشی زده اند مورد شکنجه وآزار قرار می گرفتند. در این زمینه وجود کودک آزاری جسمی وعاطفی بیشترین آمار را به خود اختصاص داده است.

روزانه مواردی در خصوص کودکان بدسرپرست که مورد آزار جسمی وعاطفی قرار می گیرند گزارش می شود که به قاچاق مواد مخدر و فروش مواد مخدر،کارهای سخت و زیانبار، ممانعت از تحصیل ، اخراج از خانه ،فرار ازخانه،عدم دسترسی به خدمات درمانی بهداشتی و ده ها معضل دیگر گرفتار و محکوم می شوند.

یکی از آسیب های جدی که جامعه را تهدیدمی کند گسترش کودکانی است که به دلایل گوناگون همه وقت خود را در خیابان می گذرانند و از طریق تکدی گری، بزهکاری ، شغل های کاذب امرارمعاش می کنندکه این معضل ها پیامدهای ناگواری را در آینده نه چندان دور برای جامعه در پی خوهد داشت.

کودکان بی سرپرست

یکی دیگر ازمعضلات ودشواریهای جامعه ما موضوع کودکان بی سرپرست است .کودکان بی گناهی که در شرایط خاص خانوادگی خود را از دست می دهند و به اجبار بی سرپرست می شوند.

کودکان بی سرپرست به کودکانی اطلاق می شود که به دلایل متعدد از حمایت ونگهداری خانواده محروم بوده اند و امکان زندگی در محیط خانواده را ندارند .خانواده هایی که به طور موقت یا دائم سرپرست خود را از دست داده اند و از حمایت های مالی وخدماتی وتوانایی امرارمعاش وگذران زندگی به دلیل وجود مشکلات اقتصادی اجتماعی محروم اند. این کودکان در مراکز شبانه روزی خوابگاه پرورشگاه مهدکودک و شیرخوارگاهها نگهداری می شوند. سال های اولیه کودکی یعنی از تولد تا۶سالگی مهم ترین دوران شکل گیری شخصیت است. در کشور ما با توجه به اینکه اشخاص از کودکان بی سرپرست به طور مستقیم یا غیرمستقیم نگهداری می کنند معمولأ زوجهایی که صاحب فرزند نمی شوند کودکی را به عنوان فرزند خوانده قبول می کنند اما با این حال تعداد موسسات نگهداری کودکان بی سرپرست در حال افزایش است کودکانی که سرپرست خود را از دست داده اند در درجه اول نگهداری آنها بر عهده دولتهاست به همین جهت مراکز دولتی سرپرستی ونگهداری آنها را بر عهده دارند و بعضی از این موسسات توسط اشخاص نیکوکار تأسیس شده است اما این موسسات رفاهی نمی توانند جای خالی خانواده اصلی را نزد این کودکان پر کنند، لذا به منظور حمایت وسرپرستی از این کودکان قانون فرزندخواندگی از کودکان بی سرپرست به وجود آمده است .

در این راستا فرزندخواندگی به منظور سپردن کودکان بدون سرپرست از طرف بهزیستی به خانوادهای متقاضی است که البته شرایط قانونی نگهداری از کودکان بی سرپرست را داشته باشند.کودکانی که به خانواده ها سپرده می شوند والدین یا جد پدری آنها شناخته نشده است و از طرف دیگر باید قبل از سپرده شدن به خانوادها از طریق قضایی خانواده ها تأیید شده باشند متقاضیان در لیست نوبت قرار می گیرند و با رسیدن نوبت برای انتخاب فرزند به مراجع نگهداری کودکان اقدام می کنند و خانواده متقاضی توسط بهزیستی به دادگاه برای صدور حکم سرپرستی کودک طی صورت جلسه ای به والدین تحویل داده می شود ومراتب به دادگاه اعلام می گردد.

اما حکم سرپرستی کودک درصورت تشخیص بهزیستی مبنی بر آسیب پذیری کودک ونداشتن شایستگی والدین قانونی یا مراجعه والدین حقیقی کودک با هماهنگی دادگاه فسخ می شود.

اما کودکانی که در واقع قربانی بی تدبیری خانواده ها شده اند و تک سرپرستی ناشی ازطلاق ویا ترک خانه توسط یکی از آنها عاملی است که باعث بروز پدیده بی سرپرستی کودکان شده است متأسفانه تعدادی از این فرزندان به علت رها شدن به بهزیستی کودکانی هستند که با معلولیت به دنیا می آیند و خانواده ها با توجه به شرایط سخت نگهداری فرزند معلولشان، او را رها می کنند.

مشکلات این کودکان نداشتن احساس امنیت و برطرف نشدن نیازهای آنهاست کودکانی که در مراکز شبانه روزی هستند به دلیل جابه جایی های مکرر از خانه به خانه دیگر واز خانه به شبانه روزی و از شبانه روزی به خانه تغییر سیاست های مرکز نگهداری،تغییر کارمندان امکانات رفاهی وتفریحی احساس بی ثباتی می کنند.

کمبود اعتماد به نفس و عدم بیان مشکلات با فرد مناسب وعدم مورد علاقه بودن از دیگر کمبودها و مشکلات روحی رفتاری این کودکان می باشد وجود خشونت رفتاری و بدنی در بین آنها کمبود امکانات وسلیقه های متفاوت آنها احساس محرومیت از خانه وخانواده باعث بروز خشونت در بین آنها شده است.

با وجود یکسان بودن مدرسه کودکان عادی وشبانه روزی این کودکان در محیط مدرسه و کلاس درس در انزوا هستند این کودکان از وضعیت درسی پایین تری نسبت به کودکان عادی برخوردارند زیرا رسیدگی زیاد والدین به وضعیت تحصیلی فرزندانشان باعث شده از وضعیت مناسب تری برخوردار باشند اما این فرزندان از چنین نعمتی محرومند.

 

منابع:

مجله حقوقی،مقاله بررسی وضعیت کودکان بی سرپرست در ایران ، نوشته دکتر سید محسن تبریزی

روزنامه ایران

مقاله ی کودکان بی سرپرست نوشته ی علیرضا ملازاده

روزنامه خراسان

نگرشی بر پدیده بی سرپرستی ومشکلات فرزندان دور از خانواده نوشته ی ناصر بابایی

روزنامه اطلاعات

عضویت در کانال تلگرام سازمان ملی و میهنی ایران

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Translate »