آخرین خبرها
عضویت

بزهکاری کودکان و علل آن

کودکان بزهکار

35996_orig

مقدمه:
در قرن جدید جهان مشکلات متعددی را پیش روی خود دارد، خصوصا آسیب های اجتماعی، از جمله اعتیاد، طلاق، کودکان خیابانی، بزهکاری اطفال و … که روز به روز نیز بر تعداد آنها افزوده میشود و جمهوری اسلامی ایران هم از این قاعده مستثنی نیست.
یکی از مهمترین این آسیبهای اجتماعی وجود کودکان خیابانی در سطح شهر هاست که نهایتا این معزل به بزهکاری کودکان می انجامد.بنابراین برای پیش گیری از این معزل، کودکان و نوجوانان بعنوان آینده سازان کشور، باید از حقوق ممتاز و ویژه ای برخوردار باشند، چرا که سلامت روح و جسم آنها تضمین کننده سلامت جامعه در آینده است وازین رو بررسی ریشه ای مسائل اطفال و از آن جمله بزهکاری اطفال ، برای رسیدن به یک جامعه ی ایده آل شرطی ضروری است.
در این مقاله در وهله اول تعریف بزهکاری مشخص و بدنبال آن علل وعوامل مؤثربزهکاری اطفال و نوجوانان وپیشگیری از این عوامل مورد بررسی قرار می گیرد.
۱_تعریف بزهکاری:
هر نوع رفتاری که با قانون جامعه در گیر باشد و مجازاتی برای آن تعیین شده باشد بزهکاری نامیده میشود، در واقع بزهکاری نوعی رفتار ضد اجتماعی است که باعث دخالت در حقوق دیگران و برهم زدن رفاه جامعه و یا خود شخص می شود، به عنوان مثال می توان از توهین به بزرگترها، ولگردی،سرقت، استفاده و فروش مواد مخدر، تخریب اموال عمومی و اذیت و آزار رساندن به دیگران به عنوان رفتارهای بزهکارانه نام برد.
رفتار بزهکارانه لفظی است که بیشتر برای کودکان و اطفال به کار برده می شود، بزهکاری در هر حال از لحاظ اصطلاحی معنای بسیار نزدیکی با جرم و تبه دارد ولی به این لحاظ برای اطفال استعمال می شود که افراد با توجه به روح لطیف و ساده ای که دارند بکار بردن لفظ مجرم و تبهکار برای انها نامناسب است.
در مواردی نیز بزهکار به فردی اطلاق میشود که صرفا مرتکب جرم نشده باشد ولی به طور کلی فردی سرکش و ضد اجتماعی باشد.
۲_تعریف طفل:
طفل به بیان قانون مدنی فردی است که به سن بلوغ نرسیده باشد، بلوغ شرعی در پسر ۱۵ سال و در دختر ۹ سال میباشد.
۳_تعریف طفل بزهکار:
طفل بزهکار فردی است که قبل از رسیدن به سن ۱۸ سالگی مرتکب جرم میشود.
عوامل موثر در بزهکاری اطفال و نوجوانان:
علل و عوامل متعددی در بزهکاری اطفال موثر است و نمی توان بزهکاری را به علت خاص و واحدی منحصر کرد.
عوامل مهم بزهکاری اطفال در ایران بدین شرح است:

۱-عوامل خانوادگی
از انجایی که محیط خانواده اولین محیطی است که فرد در آن رشد میکند و هنجارها را می آموزد،در خانواده های نابسامان،ناسازگاری و رفتارهای پرخاشگرانه والدین از راه دیداری و تقلید آموخته می شود و آثار روانی محیط ناآرام خانواده در دوران کودکی و دوران بلوغ با انواع نا هنجاری ها و بیماری های روانی ظاهر میشود.عدم توجه ومحبت به فرزندان،تبعیض بین فرزندان ؛مقایسه فرزندان و تحقیر و سرزنش آنها در حضور جمع و دوستان باعث به وجود آمدن احساس نا امنی و پایین آمدن حس خود باوری و ترس و گریز فرزندان از خانوده میشوند که از عوامل گرایش به کج روی و بزهکاری در اطفال و نوجوانان است .

همچنین کودکی که به دلیل طلاق و یا فوت والدین از دیدار پدر و مادر خود و نیز حمایت های واقعی انها محروم است لحظه هایش را با ترس و نگرانی و نا امیدی سپری میکند که اطفال برای دوری از این وضعیت به دوستان ناباب پناه میبرند که خود زمینه ساز انحراف و بزهکاری در فرد میشود و در نهایت فقر فرهنگی ،بیسوادی والدین،بی نظمی در امور زندگی،اعتیاد والدین و … از عواملی هستند که شایستگی و ارزش کانون خانواده را در نزد فرزندان خدشه دار میکنند،آثار این ناراحتی ها بعد ها و در سال های بلوغ به صورت عصیان و پرخاشگری ظاهر میشود و او را به ارتکاب جرایم گوناگون وا میدارد.
۲-عوامل تحصیلی:
از آنجایی که محیط مدرسه در شکل دهی شخصیت دانش آموزان نقش به سزایی دارد،ناکارآمدی معلمین،تبعیض و بی عدالتی مربیان میان دانش اموزان و تحقیر و اهانت به آنان از عواملی است که دانش آموز را از محیط آموزش و پرورش گریزان میکند و در نتیجه زمینه برای ازتکاب انواع خلاف ها و جرم ها برای فرد فراهم میشود .
۳-عوامل اجتماعی:
عامل اقتصادی از دسته ی عوامل اجتماعی،نقش مهمی در بزهکاری نوجوانان دارد .تضاد طبقاتی ،توزیع ناعادلانه ی ثروت، فقر از عوامل جرم است.همچنین رسانه های گروهی ناهنجار و ناهماهنگ با ارزش های اخلاقی و دینی زمینه ی برخی از ارتکاب جرم ها و بزه هارا در جامعه ایجاد میکنند نظیر ماهواره و فیلم های ضد اخلاقی .
۴-نقش دوستان و همسالان:
از دیگر عوامل موثر در بزهکاری اطفال دوستی با افراد فاسد و بی بندوبار است.نوجوان اغلب رفتار خود را با الگو های رفتاری دیگر دوستانش همانند سازی میکند و از آنها تاثیر میپذیرد.نوجوانی که از خانواده طرد میشود برای جبران کمبودهای عاطفی و روانی اش به دوستان هم سن و سال خود روی می آورد و ازین رو احتمال دارد که با تحریک و تشوق دوستان ناباب خود دست به اعمال خلاف و ضداجتماعی بزند.

انواع جرائم ارتکابی توسط اطفال بزهکار

۱-جرائم علیه اشخاص:
از جمله جرائمی که عمدتا بر اشخاص وارد میشود ایراد ضرب و جرح عمدی و یا غیر عمدی می باشد .این گونه اعمال مجرمانه و بزهکارانه در اطفال،بیشتر برای جلب توجه و کمبودهایی است که نوجوانان در حین زندگی خود متحمل شده اند.همچنین انجام اعمال منافی عفت توسط اطفال و نوجوانان از دسته جرائم علیه اشخاص محسوب میشود .
۲-جرائم علیه اموال:
از جمله جرائم علیه اموال خرابکاری و ایجاد خسارت های مالی است که به دلیل نداشتن تفریح سالم و وجود کمبود ها در زندگی نوجوان است و همچینن سرقت از جمله جرائمی است که اطفال مرتکب میشوند و به نظر میرسد علت اصلی ان فقر باشد.در هر صورت خانواده ای که از لحاظ مالی رنج میبرد ممکن است کودکان خود را به اعمال زیادی مجبور کند که از جمله آنها سرقت های سبک میباشد.
۳-جرائم علیه نظم عمومی جامعه:
هر اجتماعی طبق آداب و سنن ،رسوم و معتقدات اخلاق و دین،وضع اقتصادی و سیاسی دارای اصول و قواعدی است و اگر فردی در جامعه اصول و قواعد مزبور را مراعات نکند و بخواهد نظم عمومی جامعه را مختل کند جرم محسوب میشود و قابل تعقیب و مجازات میباشد. از جمله اعمالی که از نظر اجتماع ناپسند و مخل نظم عمومی است عبارت اند از :
۱-اعتیاد به مواد مخدر،فروش وتوزیع مواد مخدر
۲-ولگردی وتکدی گری
۳-جرائم منکراتی(بی حجابی وبدحجابی،پخش موسیقی مبتذل و…)
راهکار های قابل ارائه در باب بزهکاری اطفال:
۱-آموزش:
الف_آموزش والدین که به طور مختصر شامل این موارد است:
۱-ایجاد محیطی آرام و سالم بین والدین و ایجاد دوستی و رفاقت بین اعضای خانواده
۲-پرورش حس اعتماد به نفس در فرزندان
۳-دوری از ایجاد تبعیض بین فرزندان
۴-تامین نیاز های مادی و معنوی فرزندان
ب_آموزش اطفال:
هرکدام از مدرسه و معلم میتواند در آموزش و پیشگیری از بزهکاری اطفال نقش مهمی را ایفا کند.
۲-تخصصی کردن دادگاه های رسیدگی کننده به جرائم اطفال و تجهیز کانون های اصلاح و تربیت:
با توجه به روحیات لطیف اطفال باید در برخورد با انحرافات آنان تخصصی تر عمل نمائیم تا درصد تکرار جرم را کاهش دهیم .بنابراین رسیدگی به بزهکاری اطفال باید در دست دادگاه های تخصصی باشد تا ان دادگاه به جرم ارتکابی رسیدگی و حتی الامکان بتواند طفل بزهکار را باپروری و به جامعه بازگرداند ،در این خصوص در قانون آیین دادرسی کیفری از دادگاه های مخصوص اطفال نام برده است و کانون اصلاح و تربیت را برا ی نگهداری اطفال بزهکار پیش بینی کرده است.
کانون اصلاح و تربیت مرکزی است جهت نگهداری،اصلاح و تربیت و تهذیب اطفال بزهکار غیر بالغ و بزهکار و یا بزهکارانی که کمتر از ۱۸ سال سن تمام داشته باشند.
این مراکز مجهز به تمامی برنامه های تربیتی،اصلاحی،آموزشی و حرفه ای می باشند.

نتیجه گیری:
از آنجایی که آسیبهای وارده بر اطفال در جامعه کنونی ما بسیار است و اطفال زیادی در جامعه ما وجود دارند که به علل گوناگون به انحرافات اخلاقی و اجتماعی متنوعی دچار می باشند باید پیش بینی،پیشگیری،اصلاح و درمان را بعنوان برنامه ای کلی برای حل این معزل مهم در نظر گرفت.
در این راستا اقداماتی از جانب مراکز بهزیستی و با مشارکت شهرداری و انجمن های خیریه و نیروی انتظامی صورت گرفته که از جمله آنها مراکز نگهداری کودکان خیابانی و بدسرپرست و همچنین همکاری و مشارکت سازمانهایی نظیر کمیته امداد امام خمینی و سازمان فنی حرفه ای است که به نوعی از این کودکان حمایت کرده اند تا از انحرافات و ارتکاب بزه توسط این کودکان پیشگیری نمایند.
در هر حال آسیب ها مربوط به اطفال قابل شناسایی و پیشگیری،اصلاح ودرمان می باشند و امید است از طرف سازمانهای مسئول در این زمینه اقدامات شایسته صورت گیرد تا بتوانیم جامعه ای با افراد مسئول در آینده بسازیم و در نهایت به جامعه ای مطلوب که نظم و امنیت نسبی و در عین حال عدالت اجتماعی بر آن حاکم باشد دست یابیم.

مهدیه عطایی زاده .فاطمه عطایی زاده استاد راهنما:آقای اطمینان
منابع:
بزهکاری اطفال/دکتر هوشنگ شامبیانی
مجرم کیست؟جرم شناسی چیست؟/دکتر تاج زمان دانش
کودک و نوجوان بزهکار و ناسازگار/دکتر جاوید صلاحی
قانون آئین دادرسی کیفری/مواد ۲۱۹ و ۲۲۴ و تبصره ماده ۲۲۰
ماده ۱۸ آئین نامه قانونی و مقررات اجرایی سازمان زندان ها.
www.dadsetani.ir

 

عضویت در کانال تلگرام سازمان ملی و میهنی ایران

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Translate »